
เทียบงาน 4 แบบในออส Casual ได้เรทสูงกว่า 25% แต่เสียอะไรไปบ้าง
งานในออสเตรเลีย 4 แบบ แบบไหนได้วันลา แบบไหนได้เรทสูงกว่าราว 25% มาดูกันว่าพาร์ทไทม์แบบที่ไทยตรงกันกับแบบไหน และทำ Casual นาน ๆ ขอเป็นงานประจำได้ไหม
พอเริ่มหางานในออสเตรเลีย เรื่องแรก ๆ ที่ทุกคนต้องเจอน่าจะเป็นคำถามว่า งานนี้จ้างแบบ Full-time, Part-time หรือ Casual ใครเพิ่งย้ายมาจากไทยอาจงง ๆ หน่อย เพราะที่ไทยมีแค่งานประจำกับงานพาร์ทไทม์ แต่ที่นี่แต่ละแบบได้ค่าแรงต่อชั่วโมง วันลา และความมั่นคงไม่เหมือนกันเลย รู้ไว้ก่อนว่าแบบไหนได้อะไร ไม่ได้อะไร จะเลือกงานได้ง่ายขึ้นเยอะครับ
อีกเรื่องที่ชอบสับสนกันคือ พาร์ทไทม์แบบที่ไทย ซึ่งจ่ายรายชั่วโมงและไม่มีวันลา จริง ๆ แล้วใกล้กับ Casual ที่นี่มากกว่า ส่วน Part-time ของออสเตรเลียคืองานประจำที่ทำไม่เต็มสัปดาห์ และมีวันลาแบบได้เงินเหมือนพนักงานประจำเลย
ในบทความนี้เราจะมาดูกันว่างานทั้ง 4 แบบมีอะไรแตกต่างกันบ้าง และแต่ละแบบมีข้อดีข้อเสียอย่างไร
งานในออสเตรเลียมี 4 แบบหลัก Full-time ทำเฉลี่ยสัปดาห์ละ 38 ชั่วโมง ต้องได้ลาพักร้อน 4 สัปดาห์และลาป่วย 10 วันต่อปีแบบได้เงิน Part-time ได้สิทธิเหมือนกันแต่คิดตามสัดส่วนชั่วโมงที่ทำ Casual ไม่มีลาพักร้อนและลาป่วยแบบได้เงิน แต่ได้ค่าแรงต่อชั่วโมงสูงกว่า (award ส่วนใหญ่บวกเพิ่ม 25%) ส่วนคนที่ทำงานแบบ ABN เป็นผู้รับเหมา ไม่ใช่ลูกจ้าง ลูกจ้างทุกแบบที่อายุ 18 ปีขึ้นไปต้องได้ super 12% และได้สิทธิเท่ากันไม่ว่าจะถือวีซ่าอะไรครับ
เทียบงาน 4 แบบในออสเตรเลีย

ลูกจ้างทุกแบบ รวมถึง Casual ต้องได้ลา 10 วันต่อปีแบบได้เงิน ถ้าเจอความรุนแรงในครอบครัว (family and domestic violence leave)
ส่วน Fixed term หรืองานสัญญาที่มีวันสิ้นสุด ไม่ได้เป็นอีกแบบหนึ่ง แต่เป็น Full-time หรือ Part-time ที่กำหนดวันจบไว้ล่วงหน้าครับ
Full-time งานประจำเต็มเวลา

Full-time คืองานประจำที่ทำเฉลี่ยสัปดาห์ละ 38 ชั่วโมง ซึ่งใกล้กับงานประจำที่ไทยมากที่สุด แต่ชั่วโมงจริงอาจต่างกันไปตามอาชีพ เพราะแต่ละอาชีพมี award ของตัวเอง
award คือเอกสารทางกฎหมายที่กำหนดค่าแรงและเงื่อนไขการทำงานขั้นต่ำของแต่ละอาชีพ ส่วนบางที่ก็ใช้ข้อตกลงของบริษัทเองแทน award เรียกว่า enterprise agreement
38 ชั่วโมงนี้นับเฉพาะเวลาทำงานที่ได้เงิน ถ้าพักกินข้าวแบบไม่ได้เงินก็ไม่นับรวมในนี้ ส่วนเวลาพักจะได้เงินหรือไม่ และพักได้นานแค่ไหน ขึ้นอยู่กับ award ของงานนั้น
สิทธิขั้นต่ำของ Full-time มาจาก National Employment Standards (NES) ซึ่งเป็นมาตรฐานกลางที่นายจ้างต้องให้ทุกคน หลัก ๆ มีดังนี้ครับ
- ลาพักร้อน (annual leave) ต้องได้ 4 สัปดาห์ต่อปี คนที่ทำงานสัปดาห์ละ 5 วันก็คือ 20 วัน โดยยังได้เงินเต็ม ส่วนคนที่ทำงานเป็นกะ (shiftworker) บาง award ให้ 5 สัปดาห์
- ลาป่วยและลาดูแลคนในครอบครัว (sick and carer's leave) ต้องได้ 10 วันต่อปีแบบได้เงิน
- วันหยุดราชการ ถ้าตรงกับวันที่ปกติต้องทำงาน หยุดแล้วก็ยังต้องได้ค่าแรงตามชั่วโมงปกติ
- ลาอื่น ๆ ยังมีสิทธิลาแบบอื่นด้วย เช่น ลาไว้ทุกข์ (compassionate leave) และลาคลอดหรือลาเลี้ยงลูก (parental leave)
- ตอนเลิกจ้าง นายจ้างต้องบอกล่วงหน้า (notice) ตามกฎ และบางกรณีต้องจ่ายเงินชดเชย (redundancy pay) ด้วย
ข้อดีของ Full-time คือความมั่นคง รายได้แน่นอนทุกสัปดาห์ และป่วยหรือไปเที่ยวก็ยังได้เงิน แต่ค่าแรงต่อชั่วโมงจะต่ำกว่า Casual เพราะไม่มี casual loading เพิ่มเติมแบบที่งาน Casual ได้ครับ
Part-time งานประจำที่ทำไม่เต็มสัปดาห์

Part-time คืองานประจำที่ทำน้อยกว่าสัปดาห์ละ 38 ชั่วโมง แต่ชั่วโมงค่อนข้างแน่นอนทุกสัปดาห์ เช่น ทำทุกวันจันทร์ถึงพุธ วันละ 6 ชั่วโมง หลาย award กำหนดให้ตกลงชั่วโมงทำงานกันไว้เป็นลายลักษณ์อักษรตั้งแต่เริ่มงานด้วย
สิทธิของ Part-time เหมือน Full-time ทุกอย่าง ต่างกันแค่วันลาแบบได้เงินคิดตามสัดส่วนชั่วโมงที่ทำ อย่างคนที่ทำสัปดาห์ละ 19 ชั่วโมง หรือครึ่งหนึ่งของ Full-time ก็ต้องได้ลาป่วยและลาพักร้อนครึ่งหนึ่งเช่นกัน ส่วนค่าแรงต่อชั่วโมงต้องได้เท่ากับ Full-time ในงานแบบเดียวกัน
ข้อดีของ Part-time คือได้ความมั่นคงแบบงานประจำ แต่ยังมีเวลาให้เรื่องอื่นด้วย เช่น เรียนหรือดูแลลูก ส่วนข้อเสียคือรายได้น้อยกว่า Full-time ตามชั่วโมงที่ทำ และจะเพิ่มชั่วโมงเองไม่ได้ ต้องคุยกับนายจ้างก่อน ถ้ามีกะเพิ่มเกินชั่วโมงที่ตกลงไว้ ชั่วโมงที่เกินอาจนับเป็นโอทีและได้เรทสูงขึ้น แล้วแต่ award ของงานนั้นครับ
Casual ได้เรทสูงกว่า แต่ไม่มีลาพักร้อนและลาป่วย

Casual คืองานที่นายจ้างไม่ได้สัญญาไว้ล่วงหน้าว่าจะมีงานให้ทำต่อเนื่อง นายจ้างเลยเลือกได้ว่าจะให้กะหรือไม่ ส่วนเราก็เลือกได้ว่าจะรับกะหรือไม่ งานร้านอาหาร งานคลีนนิ่ง และร้านค้าหลายแห่งที่คนไทยทำกันเยอะ ก็มักจ้างแบบนี้

เพราะไม่มีลาพักร้อนและลาป่วยแบบได้เงิน Casual เลยต้องได้ค่าแรงต่อชั่วโมงสูงกว่าเรทปกติแทน ส่วนที่บวกเพิ่มนี้เรียกว่า casual loading ซึ่ง award ส่วนใหญ่กำหนดไว้ที่ 25% บางที่ award หรือข้อตกลงก็กำหนดเป็นเรทสำหรับ Casual แยกไว้เลย
สมมติว่างานนั้นใช้ award ที่กำหนด casual loading ไว้ 25% และเรทขั้นต่ำตาม award คือ $30 ต่อชั่วโมง คนที่เป็น Casual ก็ต้องได้อย่างน้อย $37.50 ต่อชั่วโมง
สิ่งที่ Casual ต้องได้และสิ่งที่ไม่มี มีดังนี้ครับ
- สิ่งที่ต้องได้ เรทสูงกว่าเรทปกติ super (เงินสะสมเพื่อเกษียณที่นายจ้างต้องจ่ายเข้ากองทุนให้เรา) เหมือนลูกจ้างแบบอื่น สิทธิลาแบบไม่ได้เงินครั้งละ 2 วันเพื่อดูแลคนในครอบครัวหรือเมื่อมีคนในครอบครัวเสียชีวิต ลาแบบได้เงิน 10 วันต่อปีถ้าเจอความรุนแรงในครอบครัว และปฏิเสธกะที่นายจ้างเสนอมาได้
- สิ่งที่ไม่มี ลาพักร้อนและลาป่วยแบบได้เงิน เงินในวันหยุดราชการที่ไม่ได้มาทำงาน และ notice หรือเงินชดเชยตอนเลิกจ้าง ถึงจะทำงานสม่ำเสมอมาหลายปีแล้วก็ตาม
ข้อดีของ Casual คือได้เงินต่อชั่วโมงมากกว่า และเลือกรับกะได้ยืดหยุ่น เหมาะกับคนที่เรียนอยู่หรืออยากทำหลายที่ ส่วนข้อเสียคือรายได้ไม่แน่นอน กะอาจลดลงได้ทุกเมื่อ และถ้าป่วยหรือหยุดพักก็ไม่ได้เงินครับ
หลายคนคิดว่าทำ Casual ได้กะเดิมทุกสัปดาห์นาน ๆ แล้วจะกลายเป็นงานประจำเอง แต่จริง ๆ ไม่ใช่ครับ ตารางงานที่สม่ำเสมออย่างเดียวไม่ได้ทำให้เปลี่ยนเป็นงานประจำ ต้องขอเปลี่ยนตามขั้นตอนด้านล่างก่อน
ทำ Casual มานาน ขอเปลี่ยนเป็นงานประจำได้ไหม
ได้ครับ ทางที่ง่ายที่สุดคือคุยกับนายจ้าง ถ้าตกลงกันได้ก็เปลี่ยนเป็น Full-time หรือ Part-time ได้ทุกเมื่อ แต่ถ้าตกลงกันไม่ได้ กฎหมายก็ให้สิทธิ Casual ขอเปลี่ยนเป็นงานประจำเองได้ เรียกว่า employee choice ถ้าเข้าเงื่อนไข 2 ข้อนี้ครับ
- ทำงานกับนายจ้างคนนี้มาอย่างน้อย 6 เดือน หรือ 12 เดือนถ้าเป็นธุรกิจขนาดเล็กที่มีลูกจ้างไม่ถึง 15 คน
- งานที่ทำจริงไม่ใช่ Casual แล้ว เช่น นายจ้างคาดหวังให้มาทำตามตารางทุกสัปดาห์ และเราก็ปฏิเสธกะไม่ได้จริง ๆ
ถ้าเข้าเงื่อนไข ให้เขียนขอนายจ้าง ซึ่ง Fair Work มีแบบฟอร์มให้ใช้ จากนั้นนายจ้างต้องคุยกับเราก่อน แล้วตอบกลับเป็นลายลักษณ์อักษรภายใน 21 วัน
ถ้านายจ้างตกลง ต้องบอกว่าจะเป็น Full-time หรือ Part-time ทำกี่ชั่วโมง และเริ่มเมื่อไหร่ แต่ถ้าจะปฏิเสธ นายจ้างต้องมีเหตุผลตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น
ก่อนขอเปลี่ยนลองชั่งใจดูให้ดีนะครับ เพราะพอเป็นงานประจำ เราจะได้วันลาและความมั่นคงก็จริง แต่ค่าแรงต่อชั่วโมงจะลดลง เพราะไม่มี casual loading แล้ว
Fixed term สัญญาจ้างที่มีวันสิ้นสุด
บางงานจ้างแบบ Full-time หรือ Part-time แต่กำหนดวันจบไว้ในสัญญา เช่น จ้าง 12 เดือนแทนคนที่ลาคลอด หรือจ้างเฉพาะช่วงฤดูกาล ระหว่างสัญญาต้องได้สิทธิเหมือน Full-time หรือ Part-time ทั่วไปทุกอย่าง แต่งานจะจบเองตามวันที่เขียนไว้
สัญญาแบบนี้มีกฎคุมอยู่ด้วย คือสัญญาที่ทำตั้งแต่ 6 ธ.ค. 2023 เป็นต้นมา รวมกันต้องยาวไม่เกิน 2 ปี และต่อได้ไม่เกิน 1 ครั้ง (มีข้อยกเว้นบางกรณี) ส่วนตอนเริ่มงาน นายจ้างต้องให้เอกสาร Fixed Term Contract Information Statement ด้วยครับ
ทำงานแบบ ABN ไม่ได้เป็นลูกจ้าง

บางงานขอให้เรามี ABN (Australian Business Number) หรือเลขทะเบียนธุรกิจ แล้วส่งใบแจ้งหนี้ (invoice) เก็บเงินแทนการรับค่าจ้างแบบลูกจ้าง แบบนี้ผู้จ้างถือว่าเราเป็นผู้รับเหมาอิสระ (independent contractor) ไม่ใช่ลูกจ้าง เลยไม่มี award คุ้มครอง ส่วนใหญ่ไม่มีค่าแรงขั้นต่ำ (ยกเว้นบางงาน เช่น ไรเดอร์ส่งอาหารผ่านแอป ที่มีเรทขั้นต่ำตั้งแต่ 17 ส.ค. 2026) ไม่มีวันลา และต้องจัดการเรื่องภาษีเอง ส่วน super ผู้รับเหมาส่วนใหญ่ไม่ได้ ยกเว้นงานที่จ่ายเป็นค่าแรงของเราเป็นหลัก
ข้อดีของการทำงานแบบ ABN คือได้เป็นนายตัวเอง ตั้งราคาและเลือกรับงานเองได้ ส่วนข้อเสียคือสิ่งที่ลูกจ้างได้ เราต้องเตรียมเองทั้งหมด ทั้งเงินเก็บไว้ใช้ตอนป่วยหรือหยุดพัก และเงินที่ต้องกันไว้จ่ายภาษีครับ
ผู้รับเหมาตัวจริงคือคนที่ทำธุรกิจของตัวเอง ตั้งราคาเอง มีลูกค้าหลายเจ้า และตัดสินใจเองว่าจะทำงานยังไง แต่ถ้าในทางปฏิบัติผู้จ้างเป็นคนกำหนดทุกอย่าง ตั้งแต่เวลาทำงาน วิธีทำงาน ไปจนถึงอุปกรณ์ และเราส่งคนอื่นไปทำแทนไม่ได้ เราก็อาจนับเป็นลูกจ้างตามกฎหมาย ถึงสัญญาจะเขียนว่าเป็นผู้รับเหมาก็ตาม
เพราะตั้งแต่ 26 ส.ค. 2024 กฎหมายดูที่การทำงานจริงทั้งหมด ไม่ใช่แค่ในสัญญา
ถ้าในความจริงเป็นลูกจ้าง แต่สัญญาเรียกว่าผู้รับเหมา กฎหมายเรียกว่า sham contracting ซึ่งผิดกฎหมาย ถ้าไม่แน่ใจว่างานที่ทำเป็นแบบไหน ถาม Fair Work เป็นภาษาไทยได้ฟรี ดูวิธีได้ในหัวข้อสุดท้ายครับ
คำถามที่พบบ่อย
ถือวีซ่านักเรียนหรือวีซ่า Work and Holiday ได้สิทธิเหมือนคนอื่นไหม
ไม่ว่าจะถือวีซ่าอะไร ก็ต้องได้สิทธิขั้นต่ำในที่ทำงานเท่ากับคนอื่น ส่วนจำนวนชั่วโมงที่ทำได้เป็นเงื่อนไขของวีซ่า ต้องเช็กกับ Home Affairs แยกต่างหากครับ
Casual ต้องได้ super ไหม
ลูกจ้างทุกแบบที่อายุ 18 ปีขึ้นไปต้องได้ super 12% ของค่าแรง (ถ้าอายุต่ำกว่า 18 ต้องทำเกินสัปดาห์ละ 30 ชั่วโมง) และตั้งแต่ 1 ก.ค. 2026 นายจ้างต้องจ่าย super ทุกครั้งที่จ่ายค่าแรง โดยเงินต้องเข้ากองทุนภายใน 7 วันทำการ (Payday Super) ครับ
เข้าเทรนนิ่ง ประชุม หรือเปิดปิดร้าน ต้องได้เงินไหม
ต้องได้ครับ เพราะนับเป็นเวลาทำงาน ส่วนค่าแรง นายจ้างต้องจ่ายเป็นเงิน จะให้เป็นอาหาร เสื้อผ้า หรือที่พักแทนไม่ได้
เริ่มงานใหม่ต้องได้เอกสารอะไรบ้าง
นายจ้างต้องให้เอกสาร Fair Work Information Statement กับลูกจ้างใหม่ทุกคน ถ้าเป็น Casual ต้องได้ Casual Employment Information Statement เพิ่ม เอกสารเหล่านี้สรุปสิทธิของเราไว้ ควรเก็บไว้ครับ
ค่าแรงขั้นต่ำต้องได้เท่าไหร่
ขึ้นอยู่กับ award ของอาชีพนั้น ๆ ไม่ใช่ตัวเลขเดียวกันทุกงาน เช็กเรทของงานตัวเองได้ด้วย Pay and Conditions Tool ด้านล่าง ส่วนรายละเอียดเรื่อง award กับค่าแรงขั้นต่ำ ผมจะแยกเขียนอีกบทความหนึ่งครับ
ถาม Fair Work เป็นภาษาไทยได้ฟรี
ถ้าไม่แน่ใจว่างานที่ทำอยู่เป็นแบบไหน หรืออยากรู้สิทธิของตัวเอง ถาม Fair Work Ombudsman ได้ตามนี้ครับ
- โทรผ่านล่ามฟรี โทรหา TIS (บริการล่ามทางโทรศัพท์ของรัฐ) ที่ 131 450 ขอล่ามภาษาไทย แล้วขอให้ต่อ Fair Work ที่ 13 13 94
- อ่านเองเป็นภาษาไทย ที่หน้าภาษาไทยของ Fair Work
- เช็กค่าแรงตาม award ด้วย Pay and Conditions Tool ของ Fair Work
- บริการให้คำปรึกษาฟรีอื่น ๆ ดูรายชื่อเป็นภาษาไทยได้ที่ Work Right Hub ของ Red Cross เช่น Legal Aid ของแต่ละรัฐ ซึ่งคุยได้เป็นการส่วนตัว นายจ้างไม่ต้องรู้
ถ้ายังเลือกไม่ถูกว่าแบบไหนเหมาะกับเรา ลองถามตัวเองดูว่าตอนนี้อยากได้เรทต่อชั่วโมงสูง ๆ หรืออยากได้วันลากับความมั่นคงมากกว่า แต่จะทำแบบไหนก็ตาม สิทธิขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด เราต้องได้ครบนะครับ
บทความเรื่องงานอื่น ๆ อ่านได้ในหมวด งานและการทำงาน ครับ
อยากได้คำแนะนำเรื่องภาษีสำหรับกรณีของตัวเอง ดูรายชื่อนักบัญชีและเอเจนต์ภาษีคนไทยได้ที่ นักบัญชีและทำภาษีคนไทยในออสเตรเลีย ครับ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านกฎหมายสำหรับกรณีของแต่ละคน ถ้าไม่แน่ใจ ควรสอบถาม Fair Work หรือปรึกษาทนายความด้านแรงงานก่อนตัดสินใจครับ
อัปเดตล่าสุด 13 พ.ย. 2026
แหล่งข้อมูล
- Fair Work: Full-time employees (38 ชั่วโมง วันลาของ Full-time)
- Fair Work: Part-time employees (วันลาตามสัดส่วน เรทเดียวกับ Full-time)
- Fair Work: Casual employees (casual loading สิทธิที่ Casual ได้และไม่ได้)
- Fair Work: Becoming a permanent employee (employee choice เงื่อนไข 6 และ 12 เดือน ตอบภายใน 21 วัน)
- Fair Work: Fixed term contract employees (สัญญาไม่เกิน 2 ปี ต่อได้ 1 ครั้ง)
- Fair Work: Independent contractors (ผู้รับเหมา การดูจากการทำงานจริง sham contracting)
- Fair Work: Not working on public holidays (วันหยุดราชการแบบได้เงิน)
- Fair Work: Tax and superannuation (super 12% ผู้รับเหมาที่ได้ super และ Payday Super)
- Fair Work: Minimum wages (สิทธิเท่ากันทุกวีซ่า)
- Fair Work: ภาษาไทย (โทรผ่านล่าม TIS ค่าแรงต้องจ่ายเป็นเงิน เทรนนิ่งต้องได้เงิน)
- Australian Red Cross: Work Right Hub (ภาษาไทย) (บริการให้คำปรึกษาฟรี คุยได้โดยนายจ้างไม่ต้องรู้)
- Fair Work: Annual leave (ลาพักร้อน 4 สัปดาห์ตามชั่วโมงปกติ shiftworker ได้เพิ่ม)
- Fair Work: Breaks (เวลาพักได้เงินหรือไม่ขึ้นอยู่กับ award)
บทความที่เกี่ยวข้อง
ค่าแรงขั้นต่ำตาม award คืออะไร ต่างจากค่าแรงขั้นต่ำยังไง
ค่าแรงขั้นต่ำออสเตรเลีย $26.44 ไม่ใช่ขั้นต่ำของทุกงาน งานส่วนใหญ่มี award และ level ของตัวเอง มาดูว่างานร้านอาหารและคลีนนิ่งต้องได้เท่าไหร่ และเช็กยังไง
Black Friday 2026 ลดจริงไหม ซื้อยังไงไม่โดนหลอก
Black Friday 2026 ตรงกับศุกร์ที่ 27 พ.ย. ของบางอย่างลดจริง บางอย่างไม่ได้ลดอย่างที่ป้ายบอก มาดูวิธีเช็กราคา ของจำเป็นที่ลดอยู่ตอนนี้ และสิทธิ์คืนของถ้ามีปัญหา
เรื่องเพศที่ไม่มีใครถาม อยู่เมลเบิร์น ไม่มี Medicare ไปที่ไหน
เรื่องเพศไม่ค่อยมีใครถามกันตรง ๆ เราเลยรวมไว้ให้ ถุงยางแตก กลัวติด HIV อยากตรวจโรค ต้องไปที่ไหนในเมลเบิร์น โทรหาใคร ที่ไหนฟรีแม้ไม่มี Medicare ครับ


